Anne’s reisverslag · India, Nepal & Tibet 2003–2004
Pijn wordt 'lichaamssensatie'
Dag mensen,
Volgens mij heeft het nog nooit zo lang geduurd als deze keer, maar hier is ie weer! Na ruim drie weken ben ik weer in staat te mailen. Een paar dagen na m'n laatste mailtje ging ik 'in retreat'. Onderweg, na 5 minuten lopen, kwam ik een Duitse vrouw tegen die daar ook heen ging. We reisden dus samen. In Dehradun, de hoofdstad van de staat Uttaranchal, aangekomen moesten we een paar uur wachten voor we per jeep naar het meditatie centrum werden gebracht. We besteedden deze tijd aan een goede lunch aangezien we verwachtten dat er tijdens de volgende 10 dagen niet zo bijzonder veel te eten zou zijn. We werden per jeep over de 10 resterende kilometers naar een centrum gebracht dat ergens afgelegen in een vallei lag en op geen andere manier te bereiken is door de rivier die overgestoken moet worden. Een perfecte plek dus voor zo'n centrum. Ik kreeg een sleutel voor een kamer en vond daar een westerse jongen met wie ik de komende 10 dagen in stilte zou doorbrengen. Ik wist niet of de stilte al was ingegaan en hij blijkbaar ook niet, we spraken dus niet tot een half Indische jongen, Ravi, met wie ik in de jeep zat, pratend binnenkwam. De stilte bleek 's avonds om 7 uur in te gaan. Ik kon me dus voorstellen aan mijn kamergenoot. Zijn naam bleek Armin te zijn, Duits en 27 jaar. Na een kleine snack rond 6 uur kregen we instructies en waren we in stilte voor de komende 9 en een halve dag. Deze stilte houdt in dat je niet praat, geen oogcontact maakt, geen lichaamstaal gebruikt, niet leest/schrijft, en niet naar muziek luistert. Dit is uiteraard geen regel maar het is een afspraak die je aanvaardt als je daar komt, en ik denk dat het goed is voor twee redenen. Ten eerste omdat het een enorme ervaring is om zolang niet te communiceren en ten tweede omdat het helpt in meditatie. Wat je namelijk probeert met vipassana meditatie is het stopzetten van de stortvloed aan gedachten die je hebt. En al deze gedachten komen uiteraard van invloeden om ons heen. Als we dus een deel van deze invloeden, communicatie, stopzetten hebben we een stuk minder nieuwe gedachten die de stop gezet moeten worden.
Naast deze stilte werd er iedere ochtend om 4 uur met een belletje voor onze deur gerinkeld om ons wakker te maken want om 4.30 hadden we 2 uur meditatie. Een emmer water over je hoofd dus en naar de meditatie hal om de 11 uur zitten voor die dag te beginnen. Dan om 6:30 hadden we ontbijt en na wat rusten en 3 uur meditatie hadden we lunch en na nog wat meer rusten en 3,5 uur meditatie hadden we een snack, beetje gepofte rijst en thee. 's Avonds mediteerden we nog wat meer en hadden we een zogenaamd discourse. Dit hield in dat we voor 1,5 uur naar een video keken waarop Goenka, de leraar, les geeft in Engels. Deze lessen gaan over de techniek die we gebruikten dingen die je waarschijnlijk ervaart, de lessen van de Boeddha en anecdotes om het wat sappiger te maken, dit alles gaat gepaard met een hoop humor.
Het kostte me drie dagen om het zitten gewend te raken en aan het eind van deze dag kon ik met veel pijn een uur stil zitten zonder ook maar een vinger, teen, ooglid of tong te bewegen. Toen deed alles nog veel pijn, maar na een paar dagen leer je de pijn aan te kijken in plaats van ervan weg te kijken en ben je in staat om de pijn niet meer als iets negatiefs te ervaren. Pijn wordt 'lichaamssensatie', je vindt het niet prettig, niet onprettig, het is er gewoon en je bekijkt het. En dit is de basis van vipassana. Je probeert alles objectief te bekijken en er geen labels als pijn of genot op te plakken. Dit doe je om te voorkomen dat je naar dingen gaat verlangen of juist niet. Want in deze filosofie komt al het ongeluk/verdriet in het leven van verlangen, verlangens die niet bewaarheid worden. Als je dus in staat bent om zonder verlangens te leven zal je nooit teleurgesteld worden. Ik weet niet zeker of ik het goed uitgelegd heb, maar mocht je er meer over willen weten, vraag maar, ik laat het hier namelijk bij omdat ik zeker weet dat er ondertussen al mensen zijn afgehaakt.
Na de 9,5 dag in stilte mochten we op de 10e dag de stilte breken. En dat voelde raar. Ik had het idee dat ik niets zinnigs te zeggen had en dat praten overbodig was. Armin had hetzelfde maar na een paar minuten barstten we in lachen uit om de paar grappige momenten die je in zo'n lange stilte samen zeker meemaakt. Hierna praatten we totdat onze stemband, die daar niet meer aan gewend was, pijn deed. De volgende ochtend was het over en werden we per bus terug gebracht naar Dehradun.
Ik ging samen met Ravi (Indiër die in Hongkong woont, 27) naar Gangotri om vanaf daar naar Gaumukh (koe's bek) te lopen. Dat is namelijk het echte begin van de Ganges, dat is waar het water uit de 'mond' van een gletsjer komt gestroomd. We redden het niet in een dag per bus en bleven dus een nachtje in Uttarkashi. En de volgende ochtend kwamen we aan in Gangotri. Een bergdorpje waar een hoop Indiërs komen om de Ganges te aanbidden. Een erg speciale atmosfeer daar. We besloten een dag extra te besteden voor we omhoog gingen, omdat het zo relaxed was maar ook om aan de hoogte (3200 m.) te wennen. De volgende dag werd ik ziek, waarschijnlijk door wat verkeerd eten in combinatie met de plotselinge temperatuur en hoogte verandering. Een extra dag dus en die avond ontmoetten we Armin, hij wilde mee omhoog naar Gaumukh. Maar nu was het Ravi's beurt om ziek te worden. Hij besloot af te zien van de wandeling. Samen met Armin liep ik de volgende morgen omhoog naar een plaatsje vlak voor Gaumukh waar we een slaapplaats in een thee-winkeltje vonden. Ze hadden daar wat dekens en ruimte en voor 30 rupees (60 cent) konden we daar wel overnachten. Na een ontbijt in de zon gingen we op weg naar de Koe's bek, een gat in de wand van een enorme gletsjer. Het ijskoude water stroomt er vol met gruis uit en de Indiërs nemen daar een bad.


We liepen omhoog, over de gletsjer naar Tapovan op 4500 meter. Daar was een Ashram waar we konden overnachten. Het was ontzettend stil en eenzaam daar, misschien in totaal 10 mensen. En in de zon was het ultiem mediteren. Maar om 3 uur was de zon weg en zonk de temperatuur gelijk naar het vriespunt. En 's nachts dook de temperatuur daar 10 graden onder. Met mijn slaapzak en een extra deken in de ashram die meer een grot was, was het best te doen. Maar de volgende ochtend besloten we naar beneden te gaan. We liepen terug tot we bijna in Gangotri waren en sliepen daar weer in een thee winkeltje. De volgende ochtend vroeg naar beneden om een bus naar Gangnani te pakken. Daar hebben ze hotsprings. Heet water dat uit de grond komt en netjes opgevangen wordt in een zwembad. Erg gezond, maar vooral erg lekker na al die kou. We besteedden een middag en avond aan het herstellen van ons lichaam en de volgende ochtend op zoek naar een manier om terug te komen in Rishikesh. In eerste instantie vonden we een plekje op het dak van een bus maar toen de politie dat zag was het feest helaas over. Het lukte ons om 's avonds in Rishikesh aan te komen, en ik kon gelijk een ticket naar Daramsala kopen voor over een paar dagen. Na een ontzettend goed diner en een lange nacht werd ik vanochtend laat wakker. En tijdens mijn ontbijt hoorde ik dat de Dalai Lama over een paar dagen les geeft. Ik ga morgen dus m'n ticket annuleren en op weg naar het klooster.
Mijn excuses voor deze lange mail, en tot over twee weken!
Groetjes,
Anne
Dit verslag komt uit de reismails die ik in 2003–2004 onderweg vanuit internetcafés naar thuisblijvers stuurde, lang voor er een blog was; in 2026 teruggevonden in m’n e-mailarchief.